شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در جلسه دفاع از پایان‌نامه یا مصاحبه استخدامی، یکی از اساتید یا اعضای هیئت علمی از شما پرسیده باشد: «مقاله‌ات در چه ژورنالی چاپ شده؟ Q چند است؟» و شما در آن لحظه، با وجود اینکه ماه‌ها روی پژوهش‌تان زحمت کشیده‌اید، دقیقاً ندانید چه پاسخی بدهید.
این سؤال، فقط یک سؤال ساده نیست. پاسخ آن می‌تواند تعیین‌کننده مسیر شغلی شما در سال‌های آینده باشد — از جذب به عنوان هیئت علمی گرفته تا ارتقا از استادیاری به دانشیاری، از دریافت گرنت پژوهشی تا پذیرش در دانشگاه‌های خارج از کشور.
در این مقاله می‌خواهم بدون حاشیه و با زبان ساده، دقیقاً به شما بگویم Impact Factor و Quartile چیستند، چرا این‌قدر مهم‌اند، و چطور انتخاب یک ژورنال اشتباه می‌تواند سال‌ها زحمت شما را بی‌ارزش کند.
فهرست مطالب
ضریب تأثیر (Impact Factor) به زبان ساده چیست؟
Quartile یا چارک مجلات (Q1 تا Q4) چیست؟
تفاوت IF و Quartile در یک نگاه
چرا این دو عدد برای آینده شغلی شما حیاتی‌اند؟
۱. جذب به عنوان هیئت علمی
۲. ارتقای مرتبه علمی (از استادیاری به دانشیاری)
۳. پذیرش در دانشگاه‌های خارجی (اپلای)
۴. دریافت گرنت و بودجه پژوهشی
۵. ترفیع و پاداش در سازمان‌های پژوهشی
اشتباه مرگبار: مقاله در ژورنال اشتباه
چگونه بهترین ژورنال را برای مقاله‌تان انتخاب کنید؟
چرا بسیاری از پژوهشگران ایرانی در انتخاب ژورنال اشتباه می‌کنند؟
جمع‌بندی: مقاله‌تان را دور نریزید
ضریب تأثیر (Impact Factor) به زبان ساده چیست؟
بیایید از تعاریف پیچیده کتابی بگذریم. Impact Factor یا همان ضریب تأثیر، در واقع یک عدد است که نشان می‌دهد مقالات یک ژورنال، به طور میانگین چند بار توسط پژوهشگران دیگر مورد ارجاع (Citation) قرار گرفته‌اند.
مثلاً وقتی می‌گوییم Impact Factor یک ژورنال ۵.۲ است، یعنی مقالاتی که در دو سال اخیر در این ژورنال چاپ شده‌اند، به طور میانگین ۵.۲ بار توسط دیگران مورد استناد قرار گرفته‌اند.
هر چه این عدد بالاتر باشد، یعنی آن ژورنال معتبرتر است و مقالاتش بیشتر دیده شده‌اند.
یک نکته مهم که کمتر کسی می‌گوید: Impact Factor متعلق به ژورنال است، نه مقاله شما. یعنی وقتی مقاله‌تان در یک ژورنال با IF=۵ چاپ می‌شود، اعتبار آن ژورنال به مقاله شما منتقل می‌شود، حتی اگر خود مقاله شما هنوز هیچ نقل قولی دریافت نکرده باشد.
